Kln. Psk. Merve Ağırbaşlı

İlişkilerde en çok karıştırılan ve aslında en çok sorgulanması gereken duygular üzerine konuşalım: Bağımlılık mı, yoksa bağlılık mı? Saplantı mı, yoksa aşk mı? Bu sorular, birçok çiftin hayatında sessizce kendine yer bulur. Oysa bu farkları anlamak, hem sağlıklı ilişkiler kurmanın hem de bireysel ruh sağlığımızı korumanın anahtarıdır.

Bağlılık ve Bağımlılık Arasındaki İnce Çizgi

Bağlılık, bir ilişkinin sağlam temeller üzerine kurulmasını sağlar. Birlikte vakit geçirmekten keyif almak, zor zamanlarda birbirine destek olmak ve karşılıklı güven duygusuyla ilerlemek, bağlılığın en değerli göstergelerindendir. Bu bağlılık, sağlıklı bir ilişkinin yapı taşıdır.

Ancak bağlılık, eğer kişisel sınırları yok eden, bireyi kendi kimliğinden uzaklaştıran bir boyuta taşınırsa, işte o zaman bağımlılık haline gelir. Bağımlı ilişkilerde, partnerin onayı olmadan adım atamamak, sürekli onay aramak ve bireysel varoluşunu tamamen ilişkiye adamak söz konusudur. Kısacası, “Ben sensiz yaşayamam” cümlesi, romantik değil, tehlikeli bir sinyal olabilir.

Aşkın Masumiyeti ve Saplantının Tehlikesi

Aşk, doğası gereği yoğun ve tutkulu bir duygudur. Ancak bu yoğunluk, kontrolsüz bir hale gelip, partnerin hayatının merkezine yerleşmesine ve onu adeta kendine ait bir obje gibi sahiplenme arzusuna dönüşürse, bu aşktan çok saplantıdır.

Saplantılı aşk, partneri kontrol etme ihtiyacı, sürekli mesaj atma, kısıtlama ve kıskançlık nöbetleriyle kendini gösterir. Gerçek aşk ise, güvene dayanır ve partnerlerin bireysel alanlarına saygı duyar. Aşk, birbirine zincirlerle bağlanmak değil, birlikte özgürce yürüyebilmektir.

Bu Duyguları Nasıl Ayırt Edebiliriz?

• İlişki içinde kendiniz olmaktan ne kadar uzaktasınız?
• Kendi isteklerinizi mi yaşıyorsunuz, yoksa partnerinizi mutlu etmek için mi varsınız?
• Onu kaybetme korkusu, ilişkinizin kalitesini nasıl etkiliyor?
• Güvensizlik ve kontrol ihtiyacı ilişkinizin hangi boyutunda kendini gösteriyor?

Eğer bu sorular sizi rahatsız ediyorsa, ilişkinizi gözden geçirmenin tam zamanı olabilir. Unutmayın, sağlıklı bir ilişki, hem bireysel mutluluğun hem de ortak mutluluğun dengede olduğu bir alandır.

Biraz da Ekranlardan Bakalım: Ross ve Rachel Sendromu

Bu konuyu hepimizin hafızasına kazınmış popüler çiftlerle somutlaştıralım.
Friends dizisinin efsane ikilisi Ross ve Rachel, yıllarca bizi ekrana kilitleyen, bolca duygu karmaşası ve iniş çıkışla dolu bir aşk hikayesi sundu. Onların birbirlerine olan çekimi gerçek ve güçlüydü; ama bu çekim, zaman zaman sağlıklı bir bağlılıktan çok, bağımlılık ve saplantı sinyalleri taşıdı.

Ross’un Rachel’ın hayatını kontrol etme arzusu, onun kariyer seçimlerine müdahale etmesi, sürekli kıskançlık krizleri yaşaması ve Rachel’ın da kimi zaman kendi sınırlarını Ross’un sevgisini kaybetme korkusuyla esnetmesi… Tüm bunlar, tutkulu aşk kisvesi altında aslında bağımlı ve güvensiz bir ilişki dinamiğinin göstergesiydi.

Evet, Ross ve Rachel birbirini seviyordu. Ama sağlıklı bir ilişki için sevgi kadar, güven ve saygı da şarttır. Onların hikayesine sadece romantik bir masal olarak değil, ilişki dinamiklerini sorgulatan bir örnek olarak da bakmak mümkün.

Bir Başka İkonik İkili: Blair ve Chuck

Bir diğer unutulmaz ekran çifti de elbette Gossip Girl’ün entrika dolu aşıkları Blair ve Chuck. Bu iki karakterin ilişkisi, başından sonuna kadar tutkulu, karmaşık ve yer yer toksik bir dinamiğe sahipti. Aralarındaki çekim, aşkı besleyen bir ateş gibi görünse de, altındaki güç savaşları, manipülasyonlar ve birbirini kaybetme korkusu aslında bağlılıktan çok bağımlılık ve saplantı örneğiydi.

Blair ve Chuck sık sık birbirine zarar verdi, aşkı bir tür meydan okuma alanına çevirdi. Birlikte olabilmek için defalarca oyunlar oynadılar, birbirleri üzerinde güç kazanmak için manipülatif hamleler yaptılar, kendilerini ve birbirlerini defalarca sabote ettiler. Ekranda izleyiciye heyecan ve drama sunan bu ilişki, gerçek hayatta hem bireyleri hem de ilişkiyi tüketen bir döngüye dönüşürdü.

Gerçek Hayatta Ne Olmalı?

Ross ve Rachel’ın, Blair ve Chuck’ın hikayeleri dizilerde izlerken sürükleyici ve romantik gelebilir. Ancak bir terapist gözünden bakıldığında, bu tür ilişkiler sağlıklı aşk ve bağlılık örnekleri değil, güvensizlik, bağımlılık ve kontrol ihtiyaçlarının romantize edilmiş halleridir. Gerçek ilişkilerde drama değil, güven ve şefkat ön planda olmalıdır. Aşk, birbirine bağımlı olmadan, birbirine bağlı kalabilmeyi başarmaktır.

Çift Terapistinden Not;

Birbirine bağlı, ama birbirine bağımlı olmayan çiftler, hem kendilerini hem de ilişkilerini çok daha uzun vadede ayakta tutabilir. Sevgi, özgürlük ve saygıyla büyür. Birlikte yürürken el ele tutuşmak güzeldir, ama birbirinizi taşımaya çalışırsanız, bir noktada ikiniz de yorulursunuz.

Kendi kimliğinizden ve değerlerinizden ödün vermeden, sevginizi paylaşmanız dileğiyle…

Bu yazı Uzm. Psk. Merve Ağırbaşlı tarafından hazırlanmıştır ve tüm hakları saklıdır. Her türlü soru görüş ve önerileriniz için: psk.merveagirbasli@gmail.com